Bundespräsidentenstichwahlwiederholungsverschiebung

spatieloos woord van het jaarHeb je de titel in één keer kunnen lezen? Zonder haperingen? Knap!

Hij is zo lang dat hij niet eens in een keer op de webpagina past.

Bundespräsidentenstichwahlwiederholungsverschiebung

Worstconstructies noem ik ze vaak, de ellenlange woorden die bestaan uit een heleboel samenstellingen die je zonder tussenkomst van een spatie of koppelteken aaneen rijgt. Worst, want je kunt er van alles inproppen.

Centraleverwarmingsmonteursopleiding is een voorbeeld van zo’n worstconstructie. Strikt genomen is het de juiste manier van schrijven, maar deze schrijfwijze druist tegen elk gevoel van taallogica in. Taal is toch om te communiceren? Om iets duidelijk te maken? Met zulke woorden bereik je juist het tegenovergestelde.

Engelse ziekte

Onder invloed van het Engels komen we deze worstconstructies steeds minder tegen. We lijden aan de Engelse ziekte. We zetten overal, te pas en te onpas, een spatie neer. Waar we in het Engels post office (twee woorden) schrijven , schrijven we in het Nederlands postkantoor (een woord). Steeds vaker zie je nu ook in Nederlandse teksten die extra, grammaticaal onjuiste, spatie verschijnen.

Foute spatie

Een paar voorbeelden van woorden die ik in de afgelopen week tegenkwam:

  • controle middel – controlemiddel
  • lange termijn planning – langetermijnplanning
  • begane grondwoning – beganegrondwoning
  • kerst special – kerstspecial
  • rode wijnglas – rodewijnglas

In het laatste geval is er bovendien een betekenisverschil. Een wijnglas dat is gemaakt van rood glas óf een glas voor rode wijn.

Toegegeven, de juiste schrijfwijze is niet altijd even gemakkelijk leesbaar. Daarom mág je een koppelteken plaatsen in zulke lange woorden. Centraleverwarmingsmonteursopleiding wordt dan bijvoorbeeld centraleverwarming-monteursopleiding. Een stuk duidelijker, toch?
Iemand die daar lesgeeft is een centraleverwarmingsmonteursopleidingsdocent. Dan wordt het al helemaal een lange worst. Daarom adviseer ik altijd dergelijke woorden te vermijden en te omschrijven. ‘Ik ben docent aan een opleiding voor centraleverwarming-monteurs.’ Dat bevordert het leescomfort.

Inspiratie uit de krant

De aanleiding voor bovenstaand stukje was dit krantenbericht:

Bron: Nederlands Dagblad | WENEN (ANP/DPA)
Bundespräsidentenstichwahlwiederholungsverschiebung telt 51 letters en is het Oostenrijkse woord van het jaar 2016. Meer dan een derde van de Oostenrijkse kiezers heeft het woord voorgedragen en een jury stemde er vrijdag mee in.

Het woord heeft te maken met de herhaling van de herverkiezing van de bondspresident die werd verschoven. De uitverkiezing was bijna onontkoombaar, want de inwoners van de republiek Oostenrijk moesten dit jaar twee keer naar de stembus om een president te kiezen. De eerste versie was ongeldig omdat de telling der stemmen niet deugde. Vervolgens waren er technische problemen die de herstemming in oktober onmogelijk maakten. Pas in derde instantie, op 4 december, werd Alexander van der Bellen dan eindelijk gekozen.

De jury vond het een prachtig ironisch woord dat bovendien laat zien hoeveel de Duitse taal wel niet in één woord kan uitdrukken.